Τι είναι οι θρομβοφιλίες
Θρομβοφιλία ονομάζεται η αυξημένη τάση του αίματος να σχηματίζει θρόμβους. Δεν πρόκειται για μία νόσο, αλλά για μια ομάδα καταστάσεων που διαταράσσουν την ισορροπία ανάμεσα στην πήξη και στη διάλυση των θρόμβων. Η ύπαρξη θρομβοφιλίας δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσετε θρόμβωση. Σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, ιδίως όταν προστεθούν και άλλοι παράγοντες.
Κληρονομικές και επίκτητες
- Κληρονομικές: οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις που κληρονομούνται από τους γονείς. Στις συχνότερες περιλαμβάνονται η μετάλλαξη Leiden του παράγοντα V, η μετάλλαξη της προθρομβίνης, καθώς και οι ανεπάρκειες της αντιθρομβίνης, της πρωτεΐνης C και της πρωτεΐνης S.
- Επίκτητες: εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ζωής. Η σημαντικότερη στη γυναικολογία είναι το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, ένα αυτοάνοσο νόσημα που σχετίζεται τόσο με θρομβώσεις όσο και με επιπλοκές της κύησης.
Γιατί αφορά τη γυναικολογία
Ορισμένες συνηθισμένες καταστάσεις της γυναικείας ζωής αυξάνουν από μόνες τους την πηκτικότητα του αίματος. Όταν συνυπάρχει θρομβοφιλία, ο συνδυασμός έχει σημασία:
- Λήψη ορμονικών αντισυλληπτικών που περιέχουν οιστρογόνα.
- Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης στην εμμηνόπαυση.
- Εγκυμοσύνη και ιδίως η περίοδος της λοχείας.
- Θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
- Ακινησία μετά από χειρουργική επέμβαση ή παρατεταμένο ταξίδι.
Πότε συνιστάται έλεγχος
Ο έλεγχος θρομβοφιλίας δεν είναι εξέταση ρουτίνας και δεν έχει νόημα να γίνεται αδιακρίτως. Συζητείται όταν υπάρχει:
- Ατομικό ιστορικό φλεβικής θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής, ιδίως σε νεαρή ηλικία ή χωρίς προφανή αφορμή.
- Θρόμβωση που εμφανίστηκε υπό αντισυλληπτικά, σε εγκυμοσύνη ή στη λοχεία.
- Οικογενειακό ιστορικό θρομβοφιλίας ή θρομβοεμβολικής νόσου σε συγγενή πρώτου βαθμού.
- Ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών ή σοβαρών επιπλοκών προηγούμενης κύησης.
Τι σημαίνει ένα θετικό αποτέλεσμα
Ένα θετικό εύρημα δεν οδηγεί αυτόματα σε αγωγή. Οδηγεί σε σχεδιασμό: επανεκτίμηση της μεθόδου αντισύλληψης, προληπτικά μέτρα σε περιόδους αυξημένου κινδύνου, και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αντιπηκτική αγωγή, πάντοτε σε συνεργασία με αιματολόγο. Η αντιμετώπιση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης περιγράφεται στην ενότητα Θρομβοφιλίες της Μαιευτικής.